Piyasa Çarpanlarının Temel İşlevi
Şirketlerin borsa değerlerinin gerçek potansiyellerini yansıtıp yansıtmadığını belirlemek amacıyla rasyonel bir bakış açısı gerekir. Fiyat/Kazanç (F/K) ve Piyasa Değeri/Defter Değeri (PD/DD) gibi rasyolar, varlıkların mevcut piyasa koşullarındaki ederini saptamak adına temel verilerdir. Bir şirketin geçmiş dönem kârlılığı, gelecekteki büyüme beklentileriyle birleştiğinde ortaya çıkan çarpanlar, hisse seçiminde rehber görevi görür.
Rasyo Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sektör ortalamaları, tekil hisse değerlendirmelerinde mutlaka referans noktası kabul edilmelidir.
- Farklı iş modellerine sahip işletmelerin rasyolarını birbiriyle kıyaslamak yanıltıcı sonuçlar doğurabilir.
- Enflasyonist dönemlerde maddi duran varlıkların yeniden değerlemesi, defter değerini doğrudan etkileyerek rasyolarda sapmalara yol açabilir.
Sektörel karşılaştırma yapılırken, yalnızca bir rasyoya odaklanmak yerine şirketin borçluluk yapısı ve nakit akış tablosu da incelenmelidir. Özellikle özsermaye kârlılığındaki değişimler, işletmenin verimliliğini göstermesi bakımından değerleme sürecinde en belirgin unsurdur. Borsada istikrarlı bir duruş sergileyen kurumlar, genellikle düşük borçluluk ve düzenli kâr dağıtım politikasıyla öne çıkar. Hisselerin ederi belirlenirken makroekonomik verilerin sektör üzerindeki doğrudan yansımaları göz ardı edilmemelidir.
