Borsa, ticari mal ve kıymetli evrakların alıcı ve satıcılar tarafından alınıp satılma işlemine uğradığı yere denir. Borsa nedir sorusunun tam olarak karşılığı budur. Daha da detaylandırırsak borsada halka arz şirketlerin hisseleri, tahviller, fonlar, bonolar ve emtia adı verilen mallar işlem görmektedirler. Yatırımcılar alıcı ve satıcı olarak 2 gruptan oluşmaktadırlar. Bir hisse alıcı tarafından alınmak için işlem yapılırken, satıcı ise elindeki hissenin kârını almak için satmaktadır.
Bu işlemler elektronik ortamda gerçekleşirken, aracı kişiler ise emirleri piyasaya iletir. Alıcı en yüksek fiyatı, satıcı da en düşük fiyatı belirlemektedir. Aracılar da bu emirleri alıp direkt olarak piyasaya gönderirler. Borsa bu şekilde arz ve talebin oluşturulup, fiyatların belirlendiği bir sistemdir. Karmaşık görünse de borsaya yatırım yapmak basit bir mantığa dayanmaktadır. Belli kurallar çerçevesinde çalışır ve ticareti gerçekleştiren alıcı ve satıcı arasındaki bağlantıyı kurmaktadır.
Borsaya Nasıl Yatırım Yapılır ?
Borsaya yatırım yapmak işi genellikle hisselerle birlikte anılmaktadır. Ancak borsa yatırım alanları geniş bir yelpazeye sahiptir. Bunlar için farklı piyasa ve pazarlar seçenekleri bulunmaktadır. Bu piyasaların adı altında toplanmış pazarlar ve çeşitli ürünler mevcuttur. Bunların hepsi yatırımcıların kullanabildikleri seçeneklerdir.Kısaca yatırım alanları; hisseler, tahvil, bono, eurotahvil, repo, varant, borsa yatırım fonları, gayrimenkul sertifikaları, opsiyon sözleşmeleri, vadeli işlem sözleşmeleri olarak sıralanabilir.
Borsayı kullanan kişi ve kurumlar;
Bireysel yatırımcılar: Bir aracılık hesabı üzerinden bireysel olarak alım satım yapan yatırımcılardır.
Borsacılar: Borsa konusunda eğitim almış, lisanslama sınavlarını tamamlamış kayıtlı temsilcilerdir. Bu kişiler, yatırımcıların şahsına menkul kıymet alıp satabilirler. İşlemlerde aracı olarak varlık göstermektedirler.
Portföy Yöneticileri: Yatırımcıların sahip olduğu büyük portföyleri yönetirler. Bu yüzden büyük alım satımlar gerçekleştirmektedirler. Daha sonra bu portföyün yönetiminden sorumlu olmaktadırlar.
Yatırım Bankacıları: Şirketlerin hisselerinin listelenmesinde yardımcı rol oynarlar.
Borsada Fiyatlar Neden Değişir ?
Borsada oluşan fiyatlar arz ve talep denilen faktöre bağlı olarak değişiklik gösterir. Talep azalıp ve arz fazla olunca fiyatların düştüğü görülmektedir.Üretimin fazla olması ama aynı oranda talebin olmaması sebebiyle fiyat düşmektedir. Tam tersi düşünülecek olursa; üretimin kısıtlı olup ve talep fazla olduğunda fiyat yükselecektir. Arz ve talepte meydana gelen bu değişiklikler, fiyatların dalgalanmasına sebep olmaktadır. Bu dengeyi etkileyen bazı faktörler vardır;
Kişi başı gelirin düşmesi ya da yükselmesi, işsizlik oranının artması ya da azalması, ülkenin ekonomik büyümesindeki sorunlar, faiz oranları ve enflasyon gibi bir çok faktör kişilerin alım gücünü etkilediğinden arz ve talebin değişiklik göstermesine neden olmaktadır.
Borsanın Düşmesi Nedir ?
Alış ve satış işlemlerine göre piyasadaki durum satış ağırlıklı olduğunda endekslerde düşüş meydana gelmektedir. Endekste oluşan aşağı yönlü hareket sonucunda gün sonunda eksi gösterge bulunuyorsa, borsa düşmesi meydana gelmektedir.Borsanın düşmesi nedir sorusunun cevabı, satış hareketlerinin fazla olması durumudur. Ana taşıyıcı yani yüksek hacme sahip hisse senetleri, endeks yükselip ve düştüğünde daha etkili olmaktadır.
Borsa işlemleri yapılırken dikkat edilmesi gereken bazı önemli nokta ve hususlar bulunmaktadır.
- Borç, kredi gibi geri ödenmesi gereken parayla borsaya girilmemelidir. Borsaya yatırılan paranın getirdiği kazanca göre gelirin ayarlanmaması gerekmektedir.
- Tavsiye veren kişilerin yönlendirmesiyle işlem yapılmamalıdır.
- Kişi kendi yatırım stratejileri ile işlem yapmalı ve başkalarının manipülasyonundan etkilenmemelidir.
- Fiyat grafiklerinin tepe ve dip noktası adı verilen yerlerden alım ve satım yapılmamalıdır.
- Beklenilen hedefe ulaşıldığı zaman çıkış yapmak faydalı olacaktır. Daha çok beklentiye kapılmak sağlıklı olmayacaktır.
- Aceleci, sabırsız ve organize olamayan bir yatırımcı modelinden kaçınılmalıdır. Sabırlı olmak, iyi araştırma yapmak fırsatlara kaşı acele etmeden davranmak önemlidir.
